فرايند توليد نانو لوله­هاي كربني 

نانولوله­هاي كربني از جمله مهمترين دستاوردهاي فناوري نانو به حساب مي­آيد، كه در آينده­اي نه چندان دور، بازار بزرگي را به خود اختصاص خواهد داد. در ميان ساختارهاي نانولوله­هاي كربني كشف شده، دو ساختار تك ديواره و چند ديواره از بقيه مهم­تر مي­باشند. نانولوله­هاي كربني كاربردهاي بسيار زيادي دارد كه از جمله آن­ها مي­توان به كاربرد آن در صفحات نمايش مسطح، كامپوزيت­ها، بافت­هاي استخواني، ذخيره هيدروژن، صنعت الكترونيك، پوشش­ها و سنسورهاي شيميايي اشاره كرد. اعداد و ارقام موجود نشان مي­دهد كه توليد نانولوله­هاي كربني طي چند سال گذشته از رشد بسيار خوبي برخوردار بوده است، بطوري كه رشد توليد نانولوله­هاي چند ديواره 5/84 درصد و نانولوله­هاي تك ديواره 7/21 درصد بوده است. حجم سرمايه­گذاري در سال 2007 در حدود 540 ميليارد دلار بوده، كه اين رقم تا سال 2009 به چند ميليارد دلار خواهد رسيد. به همين دليل ضروري است كه ايران هم به توليد نانولوله­هاي كربني توجهي خاص داشته باشد. در ايران، پژوهشگاه صنعت نفت، تلاش­هاي گسترده­اي را در زمينه بومي سازي تكنولوژي توليد نانولوله­هاي كربني انجام داده است؛ بطوري كه موفق به ثبت تكنولوژي قابل رقابت با نمونه­هاي خارجي در اروپا و امريكا شده­است (4 پتنت). در حال حاضر محققان اين پژوهشگاه در حال نصب و راه­اندازي واحد 25 كيلوگرم در روز (25/8 تن در سال) نانولوله­هاي كربني مي­باشند. اين واحد قرار است كه تا شهريور سال 1387 به بهره­برداري برسد. حجم سرمايه­گذاري، بعلاوه هزينه ليسانس براي اين مجموعه، در حدود 5 ميليارد تومان بوده، كه به گفته مدير طرح، نرخ بازگشت سرمايه اين واحد، كمتر از 8 ماه است. علاوه­بر اين، واحد پايلوت 8 كيلوگرم در روز نيز در حال حاضر در پژوهشگاه صنعت نفت در حال توليد نانولوله­هاي كربني مي­باشد.