فرايند توليد ديمتيلاتر (DME)
فرايند توليد ديمتيلاتر (DME)
دي متيل اتر (DME)، از لحاظ خصوصيات فيزيكي، مشابه LPG و مشخصات حرارتي آن مشابه گاز طبيعي است. DME از لحاظ زيست محيطي كاملاً سازگار بوده و غير سرطانزا و تقريباً غير سمي ميباشد. از كاربردهاي دي متيل اتر ميتوان به سوخت خودروها، سوخت نيروگاهها، جايگزينLPG، جايگزين نفت كوره و افزودني پاك به سوختهاي متداول ديزل اشاره كرد.
DME از سه منبع زغال سنگ، گاز طبيعي و بيومس توليد ميشود. كشورهاي مختلف، از منابع مختلف براي توليد DME استفاده ميكنند. براي مثال، چين به دليل دارا بودن معادن عظيم زغال سنگ، از اين ماده استفاده مينمايد. استفاده از گاز طبيعي براي توليد اين ماده به دليل منابع عظيم گازي، يكي از گزينههاي پيشروي ايران جهت توليد DME است .
در سالهاي اخير، بروز مسائل زيست محيطي از جمله آلودگي هوا و گرم شدن بيش از حد كره زمين كه عموماً ناشي از استفاده نامحدود از سوختهاي فسيلي است، دانشمندان را بر آن داشته كه بدنبال جايگزين مناسبي براي سوختهاي مذكور باشند. يكي از موادي كه بعنوان يك سوخت مناسب براي آينده مورد توجه دانشمندان قرار گرفته DME است. برخي بر اين باور هستند كه در آيندهاي نه چندان دور DME جايگزين LPG (بعنوان سوخت خانگي)، سوختهاي ديزل (مورد مصرف در حمل و نقل) و حتي جايگزين LNG در نيروگاهها خواهد شد.
بيشترين پتانسيل مصرف ديمتيلاتر در كشورهاي ژاپن و چين وجود دارد و كشورهايي نظير هند در رتبههاي بعدي قرار دارند. ميزان تقاضاي ژاپن در سال 2020، 1/16 ميليون تن، و در سال 2030، 34 ميليون تن پيشبيني شده است. براي كشور هند، ميزان تقاضا در سال 2020 معادل 6/15 ميليون تن خواهد بود. با توجه به ارتباط مناسب ايران با اين كشورها جهت صدور محصولات پتروشيميايي، رشد مصرف در اين كشورها پتانسيل مناسبي را به عنوان يك بازار بالقوه پيشروي صنعت DME كشور ما ميگذارد.
پروژههاي DME با گريد سوخت، در نقاط مختلف جهان در حال انجام است. شركت BP پروژه توليد DME با ظرفيت 5000 تن در روز را در هند در دست اجرا دارد. DME توليد شده، بعنوان سوخت توربينهاي گازي مصرف خواهد شد. خوراك واحد مذكور، گاز طبيعي ميباشد. شركت Mitsubishi Gas Chemicals قصد دارد يك پروژه توليد DME با ظرفيت 4000 تا 7000 تن در روز، در غرب استراليا راهاندازي نمايد. قرار است DME توليدي، در ژاپن بعنوان سوخت مصرف شود. خوراك واحد مذكور، گاز طبيعي ميباشد. يك پروژه توليد DME با ظرفيت 830 هزار تن در سال نيز به منظور مصرف سوخت خانگي، در چين در حال انجام است. خوراك واحد مذكور، ذغال سنگ است. همچنين در حال حاضر پروژه جايگزيني سوخت خودروهاي عمومي مسكو با DME در روسيه در حال مطالعه و بررسي است.
بررسي پروژههاي فوق نشان ميدهد كه در نقاط مختلف دنيا، محققان در تلاشاند تا DME را با ارزانترين خوراكي كه در آن منطقه خاص موجود است، توليد نمايند، زيرا قرار است DME بعنوان يك سوخت جايگزين مصرف شود، پس قيمت آن بايد قابل رقابت با سوختهاي ديگر باشد. بر اساس گزارش ارائه شده توسط پتروشيمي زاگرس، توليد DME از متانول، تحت هيچ شرايطي براي ايران اقتصادي نبوده، و اگر قرار است ايران اين سوخت را توليد كند، بايستي آن را از روش مستقيم و از گاز طبيعي تهيه كند. اما متأسفانه در حال حاضر، هيچ پروژهاي در مورد احداث واحدهاي DME در كشور در دست انجام نميباشد.